|







|
 |
|
Obecnie: Wieś ŁOŚ, województwo mazowieckie, powiat piaseczyński, gmina
Prażmów, parafia Jazgarzew, nad rzeką Jeziorką.
Dawniej: ŁOŚ i Wola Łoska - położone w Ziemi Czerskiej, powiat sądowy
czerski, parafia Jazgarzewo, nad rzeką Jeziorą.
Z ŁOSIA wywodził się ród szlachecki Łoskich herbu Rogala (!)
1409 - 1416 - pierwsze wzmianki w źródłach historycznych, dotyczące Jana
z ŁOSIA, chorążego czerskiego.
1429 - ślub Jana podkomorzego zakroczymskiego, syna Jana z ŁOSIA z Anną
z Nowego Dworu. Małżonkowie mieli dwanaścioro dzieci (!)
1476 - po śmierci Jana z ŁOSIA (ok. 1463) ŁOŚ przechodzi w ręce siódmego
syna Jana i Anny - Stanisława Łoskiego z ŁOSIA.
1521 - początek dwóch linii Łoskich piszących się z ŁOSIA. Synowie Stanisława:
Mikołaj i Feliks Łoscy dzielą się dobrami z bezdzietnym bratem Janem.
1565 - część ŁOSIA obejmuje wnuk Feliksa, Stanisław ożeniony z Elżbietą
Bogatkówną.
1581 - po śmierci Stanisława, Elżbieta wraz z dziećmi pozwała Annę Gładkowską
o zabójstwo męża i ojca. Wynik sprawy nieznany.
1583 - kolejny proces spadkowy o podział ŁOSIA.
1623, 1626, 1645 - potomkowie drugiej linii Łoskiej, Mikołaja Łoskiego,
Kacper i Stefan skupowali od rodziny poszczególne części majątku.
1687 - synowie Kacpra, Marcin i Andrzej, z bratankiem Franciszkiem i
siostrą Agnieszką Bolecką sprzedają swe części Potockiemu.
1700 - syn Franciszka Walenty sprzedaje Potockiemu pozostałą część ŁOSIA.
W tym okresie przez ŁOŚ i Czarny Las prowadziła droga lokalna łącząca
dwa trakty dalekosiężne: krakowski wiodący przez Tarczyn z lubelskim
wiodącym przez Czersk.
1778 - z opisu parafii jazgarzewskiej: Wólka Łoska opustoszała, w ŁOSIU
znajduje się karczma.
1783 - ŁOŚ z przyległościami należy do Wojciecha Jakubowskiego.
1800 - Dobra ŁOSIA przejmuje Ludwik Skarbek.
1806 - Kolejny właściciel: pułkownik Kacper Bogucki. W umowie sprzedaży
zobowiązuje się do wypłaty dożywotniej, corocznej renty na rzecz rezydenta
majątku hrabiego Skarbka, schorowanego i niewidomego.
1807 - Nowy nabywca ŁOSIA: szambelan Jerzy Mikołaj Wilczewski przejmuje
wszystkie zobowiązania. Żona Jerzego Wilczewskiego, właściciela majątku
i Szambelana JKM to Maria (Marion) Bacciarelli - córka słynnego malarza,
Marcellego Bacciarellego.
(Informacja z drzewa genealogicznego rodziny Marcellego Bacciarellego.
Nadesłane
przez p. Halinę Sokołowską dziękujemy.)
1814 - zajęcie dóbr przez komornika z powodu zadłużenia Wilczewskiego
na inwestycje u konsyliarza tajnego i szambelana dworu Ernesta Sartoryusza
de Schwanenfeld.
Z tego okresu pochodzi najstarszy opis majątku:
dobra ŁOŚ graniczyły z Ustanówkiem i Pęcherami od wschodu, z Pracami
i Mroczkową Wolą od zachodu, z Runowem i Bogatkami od północy i z Prażmowem
od południa.
Dobra ŁOSIA:
- dwór drewniany, otynkowany, czteroizbowy z kuchnią, spiżarnią i alkierzem,
- dom folwarczny dla służby, czteroizbowy,
- stajnia (na 8 koni),
- wozownia,
- owczarnia (na 300 owiec),
- 2 obory (na 44 sztuki bydła),
- wolarnia (na 12 sztuk bydła),
- 2 stodoły,
- spichlerz,
- piwnica - ziemianka,
- gołębnik,
- "odchodek jeden zły bardzo"
- 4 ogrody warzywne,
- młody sad owocowy.
Do gospodarstwa folwarcznego należały też:
- młyn wodny o trzech kołach z foluszem,
- tartak,
- drewniana gorzelnia (!),
- nieczynny browar, który służył za mieszkanie ekonoma,
- kuźnia,
- garbarnia,
- staw zarybiony.
Dochód przynosiła należąca do majątku karczma zajezdna prowadzona przez
Żyda Pinkusa.
We wsi było 15 chałup, po jednej izbie z komorą w każdej. Trzy z nich
były puste, a w pozostałych mieszkało 5 gospodarzy,
4 komorników i 1
komornica.
W Wólce Łoskiej nie było gospodarstw. Jedyny budynek nad sadzawką zajmował
smolarz Jakub, dostarczający swe produkty do dworu.
1816 - publiczna licytacja w sądzie. Nowym właścicielem zostaje wierzyciel
- Ernest Sartoryusz de Schwanenfeld.
1820 - po śmierci Ernesta dobra dziedziczą jego bratankowie.
Bracia sprzedają dobra Onufremu Dominikowi de Schoerphas Wyczechowskiemu,
pierwszemu prezesowi Sądu Apelacyjnego Królestwa Polskiego, radcy stanu
i kawalerowi orderu Św. Stanisława za
110 000 złotych polskich.
1843 - Kolejny nabywca ŁOSIA: Józef Mysyrowicz.
1850 - gmina (!) ŁOŚ liczy 295 mieszkańców, w tym 9 Żydów.
1865 - Syn Józefa, Władysław kupuje dobra od ojca. Żoną Władysława była,
wywodząca się z sąsiedniego Prażmowa, Jadwiga Barbara
Piacyda Ryx.
1868 - uwłaszczenie włościan na mocy ukazu carskiego w ŁOSIU i Piskórce.
W ŁOSIU było 17 gospodarstw, z czego dwa gospodarstwa miały charakter
współwłasności dla całej gromady wsi.
1901 - testament Władysława Mysyrowicza dzieli majątek pomiędzy 4 synów.
Najmłodszy, Feliks Franciszek Jan, odziedziczył m.in. majątek ŁOŚ.
1904 - ŁOSIA kupuje Władysław Suski.
ŁOŚ i Łoska Wólka należą do gminy Wągrodno.
1921 - pierwszy Powszechny Spis Ludności Polski. Folwark ŁOŚ liczył 16
budynków mieszkalnych i 258 mieszkańców, a wieś ŁOŚ - 10 domów
i 85 osób.
1937 - pozwolenie na parcelację gruntów ornych o powierzchni 129 ha wydane
przez Starostwo Powiatowe w Grójcu dla Władysława Suskiego syna.
Majątek ŁOŚ graniczył w owym czasie od północy z gruntami majątku Henryków,
wsi Bogatki, wsi Grochowej i majątku Pęchery. Od wschodu otoczony był
lasami
państwowymi
Uwieliny. Od południa graniczył z gruntami wsi Piskórka, majątku Wągrodno,
majątku Wola Prażmowska, wsi Nowy Prażmów, wsi Aleksandrów i wsi Prace
Duże. Na zachód od ŁOSIA leżał folwark Jadwisin, dalej dobra Zarzecze.
7-8.09.1939 - w folwarku ŁOŚ znajdowało się stanowisko dowodzenia Armii "Łódź".
1943 - postępowanie spadkowe po śmierci Władysława Suskiego.
11.08.1944 - Kompania Leśna z częścią żołnierzy batalionu "Krawiec" stoczyła
ciężką walkę z silnie uzbrojonymi oddziałami Niemców, atakujących wieś
Piskórkę. Po dość długiej walce Niemcy zaczęli wycofywać się. Palącą się wieś opuściła ludność cywilna, ratując resztę dobytku. Jeszcze
tego samego dnia do wsi wkroczył oddział Niemców, tym razem wsparty czołgami,
niszcząc i paląc resztę zabudowań.
Od 1955 - wieś ŁOŚ i leśnictwo Łoska Wólka znajdowały się w gromadzie
Prażmów.
Od 1973 - ŁOŚ jest częścią gminy Prażmów. Od wieków przynależy do parafii
w Jazgarzewie.
1989 - w 45 rocznicę Powstania Warszawskiego odsłonięto w Piskórce kamień
z tablicą, upamiętniającą opisaną powyżej walkę z 1944 roku.

Opracowanie na podstawie artykułu Ewy i Włodzimierza Bagieńskich "Historia
wokół nas - Łoś, Piskórka"
do góry
|
|